Sözlükte “bir olayın meydana gelişini gören kimse, tanık” demektir. Tek bir isnadla gelen ferd veya garîb bir hadisin başka bir isnadla da gelip gelmediğinin araştırılması sonucunda ikinci bir isnad bulunursa, hem bu rivayete hem de onun râvisine şâhid, böyle bir rivayeti delil olarak zikretmeye istişhâd denir.
Şâhid rivayetin sahîh olması şart değildir; usulcülerin tabiriyle “i‘tibara lâyık görülmesi” yeterlidir, fakat ileri derecede zayıf olmamalıdır. Gerekçe önemlidir: i‘tibardan maksat ferd hadisin zayıflığını gidermek değil, onu teferrüdden kurtarmaktır.
Mütâbi‘ ile şâhid arasındaki ayrım literatürde tek biçimli değildir; kaynaklar dört ayrı ölçüt sayar. (1) Lafız/mâna ölçütü: bulunan rivayetin lafzı aslıyla aynı ise mütâbi‘, lafızları farklı ama anlamca benzer ise şâhid — bunun tam tersini savunanlar da vardır. (2) İkisini eş anlamlı sayanlar. (3) Sahâbî ölçütü: her iki rivayet aynı sahâbîden geliyorsa mütâbi‘, farklı sahâbîlerden geliyorsa şâhid; bu İbn Hacer el-Askalânî’nin görüşüdür ve pratikte en çok kullanılan ayrımdır. (4) Tabaka ölçütü: teferrüd eden râvinin akranı bir râvi tarafından aynı hocadan naklediliyorsa mütâbi‘, senedin kaynağına daha yakın bir hocadan naklediliyorsa şâhid. Kavram karışıklığı erken dönem kullanım farklarından doğmuştur ve sonradan yapılan düzenlemelerle çözülememiştir; bu yüzden ayrımı kesinleşmiş bir kural gibi sunmak doğru olmaz.