Sözlükte “sırt, güçlü kişi, yazıyla kaydedilen ifade” anlamına gelen metin, hadis ilminde “senedin ardından gelen, Hz. Peygamber’in sözü veya davranışının anlatımından oluşan lafızlar” demektir. Sened rivayetin kime dayandığını, metin ise ne söylendiğini verir.
Hadis âlimleri bir rivayetin sahîh, hasen ya da zayıf olduğunu yalnız senede bakarak değil, hem senede hem metne bakarak belirler. Sahih hadisin tanımındaki “şâz olmama” ve “illetten arî olma” şartları büyük ölçüde metinle ilgilidir. Metin tenkidinde rivayetler Kur’an’a, güvenilir hadislere ve sabit sünnete arzedilerek değerlendirilir; sahâbe döneminden itibaren ihtilâf, teâruz ve garîb gibi metin problemleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Metindeki gizli illetleri fark etmek en zor iştir ve uzmanlaşmış âlimleri gerektirir.
Metnin kime nisbet edildiğine göre hadis merfû (Hz. Peygamber’e), mevkuf (bir sahâbîye) ve maktû‘ (bir tâbiîye) diye ayrılır. Metinle ilgili kusur terimlerinin başlıcaları ise müdrec (metne dışarıdan söz karışması), maklûb (yer değiştirme) ve muztaribdir (çelişik rivayet).