Sıhhat ve hüküm

Müttefekun aleyh

المتّفق عليه

Bir hadisin hem Buhârî’nin hem Müslim’in el-Câmiu’s-sahîh’lerinde yer aldığını bildiren terim.

Tanım

Sözlükte “üzerinde ittifak edilen” anlamına gelen müttefekun aleyh, hadis ıstılahında “bir hadisin hem Buhârî hem Müslim’in el-Câmiu’s-sahîh’lerinde yer aldığını ifade eden terim”dir. Terim, hadislerin sıhhatinin yer aldıkları kitaplara göre ölçülmeye başlandığı dönemde ortaya çıkmıştır ve sahîh mertebelerinin en üstünü sayılır.

Hâkim en-Nîsâbûrî, Buhârî ile Müslim’in ittifakla rivayet ettiği hadisleri sahîhin en üst mertebesine yerleştiren ilk isimdir. İbnü’s-Salâh bu yöntemi sistemleştirmiş ve “ittefeka aleyhi’ş-şeyhân” gibi standart tabirleri yerleştirmiştir.

Terimin sınırları konusunda ihtilaf vardır. Âlimler, aynı sahâbîden farklı lafızlarla fakat aynı manada rivayet edilen hadisleri de müttefekun aleyh saymışlardır; Cevzakī ise manaları örtüşmek şartıyla farklı sahâbîlerden gelen rivayetleri de bu kapsama almıştır. Sayı hakkında farklı rakamlar verilir: 1292 veya 2006 olduğu söylenir, Cevzakī’nin daha geniş ölçütüyle sayı 2326’ya çıkar. Bu fark, doğrudan tanımın genişliğinden doğar.

AnaAraKitapRâviKonuOlayKabile