Muvatta · İmam MâlikZayîf (rivayeti zayıf)Muvatta' (İmam Mâlik), Mükâteb (no. 1494)
حَدَّثَنِي مَالِكٌ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، وَسُلَيْمَانَ بْنَ يَسَارٍ، سُئِلاَ عَنْ رَجُلٍ، كَاتَبَ عَلَى نَفْسِهِ وَعَلَى بَنِيهِ ثُمَّ مَاتَ هَلْ يَسْعَى بَنُو الْمُكَاتَبِ فِي كِتَابَةِ أَبِيهِمْ أَمْ هُمْ عَبِيدٌ فَقَالاَ بَلْ يَسْعَوْنَ فِي كِتَابَةِ أَبِيهِمْ وَلاَ يُوْضَعُ عَنْهُمْ لِمَوْتِ أَبِيهِمْ شَىْءٌ . قَالَ مَالِكٌ وَإِنْ كَانُوا صِغَارًا لاَ يُطِيقُونَ السَّعْىَ لَمْ يُنْتَظَرْ بِهِمْ أَنْ يَكْبَرُوا وَكَانُوا رَقِيقًا لِسَيِّدِ أَبِيهِمْ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْمُكَاتَبُ تَرَكَ مَا يُؤَدَّى بِهِ عَنْهُمْ نُجُومُهُمْ إِلَى أَنْ يَتَكَلَّفُوا السَّعْىَ فَإِنْ كَانَ فِيمَا تَرَكَ مَا يُؤَدَّى عَنْهُمْ أُدِّيَ ذَلِكَ عَنْهُمْ وَتُرِكُوا عَلَى حَالِهِمْ حَتَّى يَبْلُغُوا السَّعْىَ فَإِنْ أَدَّوْا عَتَقُوا وَإِنْ عَجَزُوا رَقُّوا . قَالَ مَالِكٌ فِي الْمُكَاتَبِ يَمُوتُ وَيَتْرُكُ مَالاً لَيْسَ فِيهِ وَفَاءُ الْكِتَابَةِ وَيَتْرُكُ وَلَدًا مَعَهُ فِي كِتَابَتِهِ وَأُمَّ وَلَدٍ فَأَرَادَتْ أُمُّ وَلَدِهِ أَنْ تَسْعَى عَلَيْهِمْ إِنَّهُ يُدْفَعُ إِلَيْهَا الْمَالُ إِذَا كَانَتْ مَأْمُونَةً عَلَى ذَلِكَ قَوِيَّةً عَلَى السَّعْىِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ قَوِيَّةً عَلَى السَّعْىِ وَلاَ مَأْمُونَةً عَلَى الْمَالِ لَمْ تُعْطَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ وَرَجَعَتْ هِيَ وَوَلَدُ الْمُكَاتَبِ رَقِيقًا لِسَيِّدِ الْمُكَاتَبِ . قَالَ مَالِكٌ إِذَا كَاتَبَ الْقَوْمُ جَمِيعًا كِتَابَةً وَاحِدَةً وَلاَ رَحِمَ بَيْنَهُمْ فَعَجَزَ بَعْضُهُمْ وَسَعَى بَعْضُهُمْ حَتَّى عَتَقُوا جَمِيعًا فَإِنَّ الَّذِينَ سَعَوْا يَرْجِعُونَ عَلَى الَّذِينَ عَجَزُوا بِحِصَّةِ مَا أَدَّوْا عَنْهُمْ لأَنَّ بَعْضَهُمْ حُمَلاَءُ عَنْ بَعْضٍ .
Türkçe Çeviri
Mâlik bana tahdîs etti. Ona ulaştığına göre Urve b. Zübeyr ile Süleyman b. Yesâr'a, kendisi ve oğulları adına mükâtebe sözleşmesi yapıp sonra ölen bir adam hakkında, ‘Mükâtebin oğulları babalarının mükâtebe bedelini ödemek için çalışırlar mı, yoksa köle mi olurlar?’ diye soruldu. İkisi, ‘Bilakis babalarının mükâtebe bedelini ödemek için çalışırlar; babalarının ölümü sebebiyle bu bedelden hiçbir şey indirilmez’ dediler. Mâlik dedi ki: Çocuklar çalışmaya güç yetiremeyecek kadar küçüklerse büyümeleri beklenmez ve babalarının efendisinin köleleri olurlar. Ancak mükâteb, onlar çalışabilecek duruma gelinceye kadar vadeli taksitlerini ödemeye yetecek bir mal bırakmışsa başka. Bıraktığı malda onların ödemelerine yetecek miktar varsa bu bedel onlar adına ödenir ve çalışabilecek yaşa gelinceye kadar durumları olduğu gibi bırakılır. Ödemeyi yaparlarsa azat olurlar, âciz kalırlarsa köle olurlar. Mâlik, mükâtebe bedelini tam olarak karşılamayan bir mal bırakıp ölen, ayrıca mükâtebe sözleşmesine kendisiyle birlikte dâhil bir çocuk ve bir ümmüveled bırakan mükâteb hakkında şöyle dedi: Ümmüveledi onlar adına çalışmak isterse, bu hususta güvenilir ve çalışmaya gücü yeten biri olduğu takdirde mal kendisine verilir. Çalışmaya gücü yetmiyor ve mal konusunda güvenilir bulunmuyorsa bu maldan ona hiçbir şey verilmez; kendisi ve mükâtebin çocuğu, mükâtebin efendisinin köleleri hâline dönerler. Mâlik dedi ki: Aralarında akrabalık bulunmayan bir topluluk hep birlikte tek bir mükâtebe sözleşmesi yapar, sonra bazısı ödemekten âciz kalırken bazısı çalışır ve sonunda hepsi azat olursa, çalışanlar diğerleri adına ödedikleri miktardaki paylarını ödemekten âciz kalanlardan geri alırlar. Çünkü onların her biri diğerinin kefilidir.
Bu çeviri otomatik üretildi; yayımlanmış bir neşirden alınmadı. Arapça asıl metin yanda duruyor.
Künye
KaynakMuvatta' (İmam Mâlik)
Kitap · BâbMükâteb · Mükâteb
Hadis No1494
Râvi sayısı—
İlk râvi—
Sıhhat Değerlendirmesi
Zayîf (rivayeti zayıf)Selîm el-Hilâlî: Maqtu Daif
Selîm el-Hilâlî değerlendirmesine göre zayıf kabul edilmiştir.
Araştırma
İsnadın coğrafi yolculuğu, varyant ağacı ve ortak halka bir arada.İsnad Silsilesi
Rivayetin Peygamber’e ulaşan râvi zinciri.
İsnad zinciri verisi bulunmuyor.
Diğer kaynaklardaki paralel rivayetler
Bu rivayetin veri tabanında eşleşen paraleli bulunmuyor.