Asıl metin · Müslim · Oruç (Sıyâm) · 2664

Bize Ebû Bekir bi Ebî Şeybe rivâyet etti. (Dedi ki) : Bize veki' b. Cerrâh, Hâcib b. Ömer'den hakem b. A'rac'dan naklen rivâyet etti. Hâkim Şöyle dedi: İbn Abbâs (radıyallahü anhûma) 'nın yanına vardım, kendisi zemzemin yanında cübbesini başının altına koyarak uzanmıştı, ona dedim ki: — «Bana aşûra orucundan haber ver.» İbn Abbâs (radıyallahü anh) — «Muharremin hilâlini gördünmü günleri saymaya başla ve 9. günü oruçlu olarak sabahla.» dedi. — « Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) Aşûra orucunu böyle mi fulardı? dedim, İhm Abbâs (radıyallahü anh) . — «Evet.» cevabını verdi.

Bu kayıttaki metin

Bana Muhammed b. Hatim rivâyet etti. (Dedi ki) : Bize Yahya b. Saîd El-Kattân, Muâviyetü'bnü Amr'dan naklen rivâyet etti. (Dedi ki) : Bana Hakem b. A'rac rivâyet" etti. (Dedi ki) : İbn Abbâs (radıyallahü anhûma) 'ya Aşûra orucunu sordum, kendisi zemzemin yanında cübbesini başının altına koyarak uzanmıştı...» Ve hadisi Hâcib b. Ömer hadîsi gibi rivâyet etti. Bu hadîsi Ebû Dâvud (202—275) ile Tirmizî (209—279) dahi tahric etmişlerdir. Tirmizî 'nin yalnız başına rivâyet ettiği İbn Abbâs hadisinde: « Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) Aşûra orucunun 10. gün tutulmasını emir buyurdu.» demektedir. Tirmizî: «Bu hadîs hasen sahilidir.» demişse de, bununla iki rivâyetten hangisini kastettiğini beyan etmemiştir. Hadîs ulemasına göre Tirmizi'nin «Hasen sahih» dediği hadîs birincisi yani kitâbımızdaki rivâyettir. Tirmizi'nin yalnız başına tahric ettiği ikinci rivâyet munkatı'dır. Zira hadîsi Hasen-i Basrî Hazret-i İbn Abbâs'dan rivâyet etmiştir. Halbuki Hasan-ı Basri bunu İbn Abbâs'dan dinlemiştir. Mezkûr rivâyet Tirmizî 'nin de tahric ettiği Bâbımız hadîsine muhalif olduğu için şâzzdır. Bâbımız hadîsi Aşûra orucunun 9. günde tutulacağını göstermekte ise de Ayni, Hazret-i İbn Abbâs’ın bu sözüyle «9. ve 10. günleri tut.» demek istediğini söylüyor. Ona göre İbn Abbâs (radıyallahü anh) «Evet» demekle Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) 'in onu sonra göreceğimiz hadîsdeki: «Gelecek seneye inşaallah 9. gün oruç tutarız.» sözüne işaret etmiştir. Kâdî İyâz : «İhtimâl Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) ’in bu niyeti de Yahûdiler'e benzememek için 9. ve 10 günleri oruç tutmaktı. Nitekim diğer bir rivâyette: (9. ve 10. günleri tutun.) buyurmuştur...» diyor. Bâzılarına göre Hazret-i İbn Abbâs'ın buradaki «Evet» cevabı »Gelecek seneye sağ olursa 9. gün oruç tutar.» manasınadır. Ebû Ömer İbn Abdilberr (36a—463) : «Bu söz Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) 'in vefatına kadar Aşûra orucunu Muharrem'in 10 unda tuttuğuna delildir. Medîne'ye gelinceye kadar onu bu şekilde tutmuştur. İbn Abbâs hadîsinden mahfuz olan budur Ama bu babda İbn Abbâs'dan rivâyet olunan eserler muztarîptir.» demiştir. Nevevî diyor ki: «İbn Abbâs'ın bu sözü onun mezhebine «Öre Aşûra orucunun 9. günü tutulacağını sarahaten göstermektedir. Selef ve Hale fin cumhûr una göre Aşûra orucu Muharrem'in 10. günü tutulur...»

Çeviri kaynağı: islamilimleri.com