وَحَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ جَارِيَةً، وُجِدَ رَأْسُهَا قَدْ رُضَّ بَيْنَ حَجَرَيْنِ فَسَأَلُوهَا مَنْ صَنَعَ هَذَا بِكِ فُلاَنٌ فُلاَنٌ حَتَّى ذَكَرُوا يَهُودِيًّا فَأَوْمَتْ بِرَأْسِهَا فَأُخِذَ الْيَهُودِيُّ فَأَقَرَّ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُرَضَّ رَأْسُهُ بِالْحِجَارَةِ ‏.‏

Bu hadîsi Buhârî «Talâk» ve «Diyât» bahislerinde; Ebû Dâvûd , Nesâî ve İbn Mâce dahi «Diyât»da muhtelif râvilerden tahrîc etmişlerdir. Ulemâdan Katâde, Hasen, İbn Şîrîn, İmâm Mâlik , İmâm Şafiî , İmâm Ahmed , Ebû İshâk, Ebû Sevr, İbn’l-Münzir ve Zahirîler bu hadîsle ihticâc ederek: «Katil, maktulü ne ile öldürdü ise kendisi de onunla öldürülür.» demişlerdir. Diğer bir takım ulema bunlara muhalefet etmiş ve kısasın ancak kılıçla yapılacağını söylemişlerdir. Bunlar: Şa'bî, îbrâhîm Nehaî, Hasan-i Basrî, Süfyân-ı Sevrî. Ebû Hanife , Ebû Yûsuf ve İmâm Muhammed'dir. İbn Hazm: «Ebû Süleyman'in kavli de budur.» demiştir. Bu zedelîlleri «Kısas ancak kılıçla olur!» hadîs-i şerifidir. Bu hadîsi sahabeden: Ebû Bekre, Nu'mân b. Beşir, İbn Mes'ûd, Ebû Hüreyre ve Aliy b. Ebî Tâlib (radıyallahü anh) hazerâtı rivâyet etmişlerdir. Rivâyetlerin bâzısı hakkında söz edilmişse de her rivâyet diğerine şâhid olduğundan hadîs-i şerîf en az hasen derecesinde kalır ki, ihticâca elverişli demektir. Hanefîler Bâbımız hadîsi ile neden amel etmediklerini beş suretle îzâh etmişlerdir: 1- Katili maktulün sözü ile öldürmek ve kısası katilin suç âleti ile yapmak İslâmiyetin ilk zamanlarına mahsustu. 2- Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) Yahûdiyi ancak itirafı ile öldürdü. 3- Katili vahiy ile bildi. Onun için de beyyine ve ikrara hacet kalmadı. 4- İhtimal onu Allah hakkı için öldürmüştür. Nitekim yol kesenler bu sebeple öldürülür. Binâenaleyh burada âlet mevzu-u bahis olamaz. 5- Yahûdi öldürüldüğü zaman müsle mubah idi; sonra bu hüküm neshedildi.

Künye

Sıhhat Değerlendirmesi