Aşağıdaki izah hadisin parçası değildir; mütercimin ve şârihlerin notudur.
Bu hadîsi Buhârî Tahrîm Sûresî'nin tefsiri ile «Talâk» bahislerinde, İbn Mâce de «Talâk»da tahrîc etmişlerdir. İbn Abbâs (radıyallahü anh) 'nın: «Bir kimsenin karısını kendine haram etmesi bir şey icâb etmez.» dediği dahi rivâyet olunmuştur. Nesâî 'nin tahrîc ettiği bir hadîste: «İbn Abbâs'a bu mesele soruldu da şu cevabı verdi: Karın sana haram değildir; sana keffâret olarak bir köle âzâd lâzımdır» deniliyor. Bir adamın karısını kendine haram etmesi: «Sen bana haramsın» yâhud «Bu kadın bana haramdır» gibi sözlerle olur. Böyle bir söze ne hüküm terettüb edeceği ulemâ arasında ihtilaflıdır. Kâdî Iy âz bu meselede on dört kavil olduğunu söylemiş; ve bunları şöyle sıralamıştır ; 1- İma Mâlik'in meşhur kavline göre kadın medhulün bihâ olsun olmasın bu sözle üç talâk vâki' olur. Lâkin erkek üç talâktan daha aza niyet ettiğini söylerse, iddiası yalnız gayr-i medhulün bihâ (yani cima' edilmeyen) karısı hakkında kabul edilir. Bu mezhep Hazret-i Ali ile Zeyd, Hasan-ı Basrî ve Hakem'in kavilleridir. 2- Bu sözle üç talâk vâki' olur; söyleyenin niyetine bakılmaz, İbn Ebî Leylâ ile Mâlikîler 'den Abdülmelik b. Mâceşun'un kavilleri budur. 3- Bu sözle medhulün bihâ olan kadın üç, gayr-i medhulün bihâ bir talâkla boş olur. Mâlikîler 'den Ebû Mus'ab ile Muhammed b. Abdilhakem buna kaildirler. 4- Kadın medhulün bihâ olsun olmasın «Sen bana haramsın» sözü ile bir talâk-ı bâin vâki' olur. İmâm Mâlik 'in bir kavli budur. 5- Bu sözle bir talâk-ı ric'î vâki' olur. Mâlikîler 'den Abdülâziz b. Ebî Mesleme buna kaildir. 6- Zührî'ye göre bu sözü söyleyen kocanın niyeti mu'teberdir. Yalnız bir talâktan aşağı hüküm verilemez. 7- Süfyan-i Sevrî: «Kadının kocası bu sözle bir veya üç talâk yahud yemîn niyet ederse niyetine göre hükmolun ur; aksi takdirde sözü lağv (yani hükümsüz) olur» demiştir. 8- Evzâî ile Ebû Sevr'in mezhepleri de Süfyan'ınki gibi ise de bu sözden hiç bir şey kasd etmediğini söyleyen adama yemîn keffareti lâzım gelir. 9- İmâm Şafiî 'nin mezhebine göre erkek bu sözü ile karısını boşamayı niyet ederse talâk, zıhâr niyet ederse zıhâr, sadece kadını kendine haram etmeyi niyet ederse yemîn keffareti lâzım gelir; fakat sözü yine de yemîn sayılmaz. Erkek, sözünden hiç bir şey kasdetmediğini söylerse Şafiî 'nin esah kavline göre yine yemîn keffareti vermesi icâb eder. Diğer bir kavline göre bu söz lağvdır, ona hiç bir hüküm terettüb etmez. Bu kavil sahabeden Ebû Bekr ve Ömer (radıyallahü anh) hazerâtı ile bâzı tabiînden rivâyet olunmuştur. 10- Hanefîler 'e göre erkek bu sözü ile karısını boşamayı niyet ederse bir talâk-ı bâin, üç talâkı niyet ederse üç talâk, ikiyi niyet ederse bir talâk vâki' olur. Hiç bir şey niyet etmezse yemîn, yalan niyet ederse lağv olur. 11- İmâm Züfer'in mezhebi de bu ise de ona göre erkek ikiyi niyet ederse iki talâk vâki' olur. 12- Ishâk b. Râhuye: «Bu sözle zıhâr keffâreti lâzım gelir.» demiştir. 13- İbn Abbâs (radıyallahü anh) ile bâzı tabiîne göre bu söz yemindir; yemîn keffâreti vermek îcâbeder. 14- Bu söz bir kimsenin kendine ekmekle suyu haram etmesi ka-bîlindendir. Binâenaleyh lağvdir; hiç bir hüküm îcabetmez. Mesrûk, Şa'bî ve Mâlikîler 'den Ebû Seleme ile Esbağ’ın kavilleri de budur. Bütün bu kaviller sözün hurre olan zevceye söylendiğine göredir. Bir adam cariyesine: «Sen bana haramsın» derse İmâm Şafiî , niyetine göre hüküm verileceğine kail olmuş; ve: «Âzâd maksadı ile söylerse câriye âzâd olur; cariyeyi kendine haram etmek isterse yemîn keffâreti vermesi lâzım gelir; fakat sözü yemîn sayılmaz. Hiç bir şey niyet etmezse sahîh kavle göre yine yemîn keffâreti vermek îcâb eder.» demiştir. İmâm Mâlik 'e göre câriye hakkında- bu söz lağvdır; hiç bir şey icâbetmez. Kâdî Iyâz 'iri beyanına göre umumiyetle ulemâ mücerret kendine haram etmekle yemîn keffâreti lâzım geldiğine kaildirler. İmâm A'zam : «Câriye olsun, yemek veya başka bir şey olsun erkeğin kendine haram ettiği şey haram olur. Sözünden dönmedikçe buna bir hüküm terettüb etmezse de döndüğü vakit yemîn keffâreti vermesi îcâbeder.» demiştir. Mâlikîler 'le Şâfiîler ve diğer birçok ulemâ, karısı ile cariyesinden başka bir şeyi kendine haram eden kimseyi bir şey lâzım gelmediğine, bu sözün lağv olacağına kaildirler. Bu bâbda ümmül veled olan cariyeler de diğerleri gibidir.