حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَافَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ عَلَى بَعِيرٍ يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ بِمِحْجَنٍ ‏.‏

Bu hadîsi Buhârî , Ebû Dâvûd ve İbn Mâce «Hacc» bahsinde tahrîc etmişlerdir. Mİhccn: Ucu kıvrık sopa yani «Baston» demektir. Hayvan üzerinde giden bir kimse bununla yere düşen eşyasını kaldırır. İbn Battal (? — 444) : Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) ’in hayvan üzerinde tavaf ederek bastonla istilâmda bulunması, rahatsızlığından dolayı olabilir» diyor. Filhakika Ebû Dâvûd 'un rivâyetinde « Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) rahatsız olarak Mekke'ye geldi de hayvanı üzerinde tavaf etti. Rükne vardığı zaman onu bastonla istilâm etti. Tavafını bitirdikte hayvanını çöktürdü ve iki Tek'ât namaz kıldı.» denilmektedir. Nevevî 'nin beyânına göre Şâfiîler 'ce tavafı yürüyerek yapmak efdaldır. Hayvan üzerinde tavaf, ancak hastalık gibi bir özür sebebiyle yahut cevazını beyân için yapılır. Özürsüz, hayvan üzerinde tavaf etmekte kerahet yoksa da evlânın hilâfınadır. Şâfiîler 'den İmâmü'l-Haremeyn (419-478) : «Bir kimse mescidi pisleyeceğinden emin olmadığı hayvanı mescide sokar da pisletmemek imkânı bulursa bu caizdir. Aksi takdirde o hayvanı mescide sokmak mekruhtur-» demiştir. Hayvan üzerinde tavaf hususunda erkekle kadın müsavidir. Omuzlar üzerinde taşınarak tavaf ettirilen kimse dahi hayvana binmiş hükmündedir. İmâm Ahmed ile Pâvûd-u Zahirî ve İbn Münzir'in kavilleri de budur. İmâm A'zam 'la İmâm Mâlik 'e göre bir Özürden dolayı hayvan üzerinde tavaf etmek caizdir. Özürsüz olursa kurban kesmek îcâb eder. İmâm A'zam 'a. göre Mikke'de bulunduğu müddetçe tavafı iade eder. Yürümeye kudreti varken sürünerek tavaf etmek sahih olmakla beraber mekruhtur. Bazıları yürümekle sürünmek arasında fark görmemişlerdir. Bunlar, Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) ’in hayvan üzerinde yaptığı tavafın, ya kalabalık sebebiyle yahut caiz olduğunu göstermek için veya hastalığından dolayı bir özüre mebnî olduğunu söylerler. Mâlikîler bu hadîsle istidlal ederek devenin bevli temiz olduğunu söylemişlerdir. İmâm A'zam , İmâm Şafiî ve diğer ulemâya göre devenin bevli necistir.

Künye

Sıhhat Değerlendirmesi