Türkçe Çeviri

Bize Muhammed b. Abdillah Er-Ruzzî rivâyet etti. (Dedi ki) : Bize Abdu'l-Vehhab b. Atâ’ El-Haffâf, Sa'd'dan, o da Katade'den naklen rivâyet etti. (Dedi ki) : Bize Enes b. Mâlik rivâyet etti ki, onun — yani Sa'd'ın— cenazesi konduğunda Ncbiyyullalı (sallallahü aleyhi ve sellem) : «Bunun için Rahman’ın arşı sarsılmıştır.» buyurdular. Bu hadîsi Buhârî «Kitâbu Menâkibu'l-Ensar'da tahric etmiştir. Hazret-i Sa'd, Evs kabilesinin reisi idi. Nitekim Sa'd b. Ubade de Hazrec'in büyüğü idi. Bedir, Uhud ve Hendek gazalarında bulunmuş, Hendek gazasından bir ay sonra harbde aldığı yaradan vefat etmiştir. . Ulemâ bu hadîsin te'vilinde ihtilâf etmişlerdir. Bir kısmı zahirî mânâsına almış ve Arş-ı Alâ'nın Sa‘d'in ruhu geliyor diye sevincinden sallandığını söylemişlerdir. Onlara göre Allahü teâlâ arşa akıl ve temyiz bahsetmiş, sallanma bu suretle olmuştur. Buna bir mâni de yoktur. Nitekim Teâlâ Hazretleri: "O taşlardan Bazıları hakikaten Allah korkusundan aşağı düşerler." buyurmuştur. Nevevî : «Hadîsin zahirinden anlaşılan budur. Muhtar olan da budur.» diyor. Mazirî bu kavli naklettikten sonra şunları söylemiştir: «Akıl cihetinden bu inkâr edilemez. Çünkü arş hareket ve sükûnu kabul eden bir cisimdir. Lâkin bununla Sa'd'a bir fazılet hâsıl olmaz. Meğer ki: Allahü teâlâ arşın hareketini melekler için Sa'd'ın ölümüne bir alâmet kılmış ola.» Ulemâdan bazıları arşın sallanmasını, onu taşıyan meleklerin titreşmesi mânâsına almışlardır. Onlara göre cümleden muzaf hazf edilmiştir, murad olan arşın sallanması değil, ehl-i arşın hareketidir. Buradaki salanmadan maksad sevinç ve kabuldür. Harbi: «Bu söz Hazret-i Sa'd’ın efâtı meselesini büyültmekden kinayedir. Arablar büyük bir şeyi, ondan daha büyüğüne nisbet ederler. Meselâ: Filânın ölümü için dünya karardı; onun için kıyâmet koptu derler.» şeklinde mütalâada bulunmuştur. Bazıları hadîsden murad Hazret-i Sa'd'in tabutu sallandı manasınadır, demişlerse de Nevevî bu sözün bâtıl olduğunu söylemiştir. Filhakika ;ahîh rivâyetler bunu reddetmektedir. İhtimal ki, bu zevata Müslim 'in îvâyet ettiği bu hadîsler ulaşmamıştır.

Çeviri kaynağı: islamilimleri.com