Asıl metin · Müslim · Oruç (Sıyâm) · 2658

Bana İbn Ömer rivâyet etti. (Dedi ki) : Bize Süfyân Eyyûb'dan o da Abdullah b. Said b. Cübeyr'den oda babasından, o da İbn Abbâs (radıyallahü anhûma) 'dan naklen rivâyet etti ki Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) Medine'ye gelmiş de Yahûdileri aşûra günü oruç tutarlarken bulmuş Bunun üzerine onlara: — «Oruç tuttuğunuz bu gün nedir? diye sormuş. Yahûdiler: — «Bu çok büyük bir gündür. Bu günde Allah, Mûsa ile kavmini kurtardı da Fir'avun ile kavmini (suda) gark etti. Mûsa da buna şükür İçin oruç tuttu. İşte biz de bu günün orucunu tutuyoruz.» demişler. Bunun üzerine Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) : — «Öyle ise biz Mûsa'ya sizden daha yakın ve daha evlâyız.» buyurmuş, ondalı sonra o gün Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) hem kendisi oruç tutmuş hem de tutulmasını emir buyurmuşta

Bu kayıttaki metin

Bize İshak b. İbrahim rivâyet etti. (Dedi ki) : Bize Abdurrazzâk haber verdi. (Dedi ki) : Bize Ma'mer, Eyyûb'dan bu isnadla rivâyette bulundu. Şu kadar var ki o: «Said b. Cübeyr'in oğlundan» demiş, adını söylememiştir. Bu hadîsi Buhârî «Kitâbu's-Savm» ile «Ehâdîs'l-Enbiyâ» da, Ebû Dâvud , Nesâî ve İbn Mâce «Kitâbus'—Savm» da muhtelif râvilerden tahric etmişlerdir. Rivâyetler arasında az çok lâfız farkları vardır. Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) ’in Yahûdiler'in cevâbından sonra oruç tutması ve ashabına oruç tutmalarını emir buyurması bu oruca o günden sonra başlamış mânasına alınmamalıdır. Maksad: Öteden beri tutmakda olduğu oruca devam etti demektir. Çünkü Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) ’in onu Medîne'ye gelmezden önce tutar -dığı başka rivâyetlerden anlaşılmıştır. Burada şöyle bir suâl hatıra gelebilir: Hadîsin zahiri, Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) ’in Medine'ye geldiğinde Yahûdileri oruçlu bulduğunu gösteriyor. Halbuki onun Medine'ye gelişi Rebîulevvel ayındadır. Aşura ise muharremdir. Cevap şudur: Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) Yahûdiler'in Aşûra günü oruç tuttuklarını Medine'ye geldiği gün işitmiş sı sormuştur. Bazıları bu sözde mahzuf bulunduğunu söylemişlerdir. Onlara göre « Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) Medine'ye geldi de aşura gününe kadar orada kaldı, ve Yahûdilerin o gün oruç tuttuklarını gördü» takdirindedir. Gerçi Yahûdilerin habürine i'timad edilemezse de Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) ’in bu orucu vahi tarîki ile haber alması kuvvetle muhtemel olduğundan orucunu onların verdiği habere itimaden tutması lâzim gelmez. Bazıları Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) 'n bu orucun kendi içtihadı ile devam ettiğini söylerler. Bir takını ulemâ da bunu ona müslümanlığı kabul eden Yahûdiler'in söylemiş olması, yahut haberi veren Yahûdiler'in adetçe tevatür derecesine varmaları ihtimali üzerinde durmuşlardır. Bittabi tevâtüde islâmiyyet şart değildir. Bu hususda Kâdî Iyaz şunları söylemiştir: « Kureyg'ini Aşûra orucunu tuttukları, Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) . dahi bu orucu tutardığı sabit olmuştur. Medîne'ye geldiği zaman dahi aynı orucu tutmuştur. Binaenaleyh Yahûdiler'in orucu ona yeni bir hüküm isabet etmiş değildir ki üzerinde lâf etmeye hacet kalsın. Bu ancak bir hâlin tavsifi ile bir sualin cevabından ibarettir...»

Çeviri kaynağı: islamilimleri.com