حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ الأَشْجَعِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِعَمِّهِ " قُلْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . قَالَ لَوْلاَ أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لاَ تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ}
Türkçe Çeviri
Bize Muhammed b. Hatim b. Meymun rivâyet etti. (Dedi ki) : Bize Yahya b. Said rivâyet etti. (Dedi ki) : Bize Yezid b. Keysân, Ebû Hâzini el-Eşcâi'den, o da Ebû Hüreyre'den naklen rivâyet eyledi. Ebû Hüreyre şöyle dedi: — Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) amcasına: «Allah'dan başka ilâh yoktur; de. Bunun sebebiyle kıyâmet gününde ben senin lehine şehâdet edeceğim.» tuyurdu. Amcası: «Kureyş beni ayıplayarak: Ebû Tâlib'i buna ancak korku şevketti; demeseler seni mutlaka memnun ederdim» dedi. Bunun üzerine Allah: «Şüphesiz ki sen sevdiğine hidâyet veremezsin: ama Allah dilediğine hidâyet verir... el-Kasas: 56 âyetini indirdi. Bu hadîs, bütün esas nüshalarda ve bütün râvilerin nakillerinde şeklinde rivâyet olunmuştur. Ancak lügat âlimlerinden Zemahşeri'nin de dâhil olduğu bir cemaat bu ibarenin: olacağına kaildirler. Hara': Za'f ve gevgaklik demektir. Birinci rivâyete göre mezkûr cümle: Ebû Tâlib'i buna sevkeden ancak korkudur.» İkinciye göre ise: «Ebû Tâlib'i buna sevkeden ancak za'fıdir» manasına gelir. Kâdi Iyaz: «Bize üstadlarımızdan bir çokları doğrusunun bu —hara'— olduğuna lenbihde bulundular» demiştir. ......cümlesinin ma'nası Saleb'e: göre: «Muradım yapardım.» ma'nasına gelir. Çünkü araplar: ........sözünü: Allah muradına erdirsin; tâ ki nefsi razı oîsun ve gözü karar kılsın da başka bir şeye göz dikmesin, mavnasında kullanırlar. Esmaî'ye göre ise bu sözün ma'nası: Allah gözünün yaşım soğutsun, demektir. Zira sevinç sebebiyle akan göz yaşı soğuk olur. Bazıları: «Bu sözün ma'nası: Allah ona, sevindirecek bir şey göstersin» demektir mutaleasında bulunmuşlardır.
Çeviri kaynağı: islamilimleri.com